على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1017

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تهييك ( tahyik ) م . ع . شتافتن . و چاه كندن ( لغة فى تهويك ) . تهييل ( tahyil ) م . ع . فرو ريختن خاك و ريگ را . تى ( ti ) ص . پ . تهى و خالى . تى ( ti ) ع . اسم اشاره كه بمؤنث اشاره كنند يعنى اين زن . تيا ( tayy ) ع . مصغر تا اشاره يعنى اين زن . تياح ( tayy h ) ص . ع . آنكه پيش آيد بكارى كه نبايد و يا آنكه خود را در بلا افگند . و اسبى كه از نشاط خمان و چمان رود . و ابو التياح . ا . خ : نام شخصى . تيار ( tayy r ) و ( tay r ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مهيا و آماده و حاضر . و تيار شدن : مستعد و آماده شدن . و تيار كردن : مهيا كردن و حاضر كردن . تيار ( tayy r ) ا و ص . ع . موج دريا . و مرد متكبر شوريده عقل لاف‌زن و قطع عرقا تيارا اى سريع الجريان . و رجل تيار اى تياه . تيارى ( tayy ri ) ا . پ . آمادگى و تدارك . تياز ( tayy z ) ا . ع . مرد كوتاه و استوار اندام و كشاورز . تياس ( tey s ) م . ع . تايس متايسة و تياسا . مر . متايسة . تياس ( tey s ) ا خ . ع . موضعى كه در آن لشكر بنو عمر و با لشكر بنو سعد دوچار شده غالب آمدند . تياس ( tayy s ) ا . ع . تكه‌بان و ا خ . لقب وليد بن دينار . تياسان ( tayy s n ) ا خ . ع . دو كوه كه هر يك را تياس گويند . و التياسان : ا خ . نام دو ستاره . تياسر ( tay sor ) م . ع . بهره كردن گوشت جزور را . و همديگر را آسان گرفتن . و بسوى چپ گرفتن - خلاف تيامن . تياسر ( tay sor ) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - بجانب دست چپ . و تياسر داشتن : مايل بجانب دست چپ بودن . تياقة ( tay qat ) م . ع . تاق توقا و تؤقا و تياقة و توقانا . مر . توق . تياك ( tayy k ) ع . اسم اشاره و مصغر تاك . تيأم ( tay'am ) ا . ع . همزاد يق هذا تيأم فلان . تيامن ( tay mon ) م . ع . به يمن آمدن . و تيامن به : به دست راست برد او را . تيامن ( tay mon ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بسوى دست راست . و تيامن داشتن : طرف دست راست بودن - خلاف تياسر داشتن . تيان ( tay n ) و ( tiy n ) ا . پ . ديگ بزرگ سرگشاده و سرپهن . تيان ( tayy n ) ا . ع . انجير فروش . تيانچه ( tay nce ) و ( ti nce ) ا . پ . مضغر تيان ديگ كوچك سرگشاده . تيانك ( tayy neka ) ع . اسم اشاره و مصغر تانك . تياه ( tayy h ) ص . ع . لاف زننده و متكبر . و گم‌راه و آنكه بهرجاى سر گردان رود . تياهر ( tay her ) و تياهير ( tay hir ) ع . ج . تيهور . تيب ( tib ) ا . پ . سيب و تفاح . تيب ( tib ) ص . پ . بىهوش و بىقرار و سرگشته و شتاب زده . تيبا ( tib ) ا . پ . بلغت زند و پازند و آهو و ظبى . تيباش ( tib c ) ا پ . غمزه و عشوه و فريب . تيبريس ( tiberis ) ا . پ . رودى در ايتاليا كه از شهر رم عبور مىكند و پس از 300 كيلومتر مسافت در دريا مىريزد . تيب و شيب ( tib - o - cib ) ص . پ . سر گشته و مدهوش و بىقرار و شتاب‌زده . تيبيس ( taybis ) م . ع . خشك كردن . تيتاء ( tayt ' ) و ( teyt ' ) و ( te't ' ) ا . ع . آنكه وقت جماع حدث كند و يا آنكه پيش از ادخال انزال نمايد . تئتاء ( ta't ' ) م . ع . تاتا الرجل تاتاة و تئتاء : گنگلاخ گرديد در تلفظ تا . تيتال ( tit l ) ا . پ . فريب و حيله و مكر و تملق و چاپلوسى . تيتالى ( tit li ) ص . پ . غدار و مكار و چاپلوس و ناراست . تىتى ( titi ) ا . پ . چيزى كه از خمير نان به صورت مرغان و جانوران ديگر براى كودكان ساخته و پخته بديشان دهند . و نام زن پادشاهان گيلان . و نيز به اين كلمه مرغان را مىخوانند . تىتى ( titi ) م ف . پ . به زودى و شتابان . تيتيم ( taytim ) م . ع . يتيم و بىپدر گردانيدن . تيتين ( taytin ) م . ع . موتن گرديدن زن . تيج ( tij ) ا و ص . پ . ابريشم خام و پنبهء پاك كرده و پنبه‌ريزه‌هائى كه در وقت حلاجى كردن پراكنده شده و بر سر و صورت حلاج نشيند . و تير و سهم . و پيچيده و فشارده شد . تيجان ( tij n ) ع . ج . تاج . تيح ( tayh ) م . ع . تاح له الشيئ تيحأ ( از باب ضرب ) : مهيا و مقدر شد براى وى آن چيز . و تاح فى مشيته : خمان و چمان رفت . تيحان ( tayyah n ) و ( tayyeh n ) ص . ع . آنكه پيش آيد بكارى كه نبايد و يا آنكه خود را در بلا افگند . و اسبى كه از نشاط